Ouders worden

Ouderschap is prachtig – maar ook intens. Zodra er een baby komt, verandert er veel: je dagen zijn gevuld met zorg, voeden, troosten, plannen, schoonmaken en proberen wat tijd voor jezelf over te houden. Wat veel stellen niet direct verwachten, is dat niet alleen de zorg, maar ook de mentale last van al die taken vaak ongelijk verdeeld is.

Maar juist in de chaos en de vermoeidheid ligt een kans om elkaar opnieuw te leren kennen – als team, als ouders, en als geliefden. Neem de tijd om te praten, om samen te lachen, en ook om hulp te vragen als het schuurt. Jullie hoeven het niet perfect te doen, alleen samen. En vergeet niet: ook ouders zijn mensen.

Van geliefden naar ouders: wat verandert er?

De overgang van partners naar ouders voelt voor velen als het betreden van onbekend terrein. De prioriteiten verschuiven. Waar je voorheen tijd had voor gesprekken, aanrakingen en misschien zelfs spontane uitjes, is je aandacht nu vooral gericht op dat kleine wezentje dat dag en nacht iets van je nodig heeft. De vermoeidheid kan zich opstapelen, je bent sneller kortaf, minder geduldig. En soms, tussen de voedingen en de was door, kun je het gevoel krijgen dat je elkaar een beetje kwijtraakt.

Deze periode – vaak de "tropenjaren" genoemd – vraagt veel van je relatie. Niet omdat jullie het niet goed doen, maar juist omdat het zóveel is. Je leert een nieuwe rol, je leert je partner opnieuw kennen in die rol, en je moet samen een balans vinden in de praktische én emotionele belasting die ouderschap met zich meebrengt. Het is normaal als dat soms wringt.

In gesprek blijven: makkelijker gezegd dan gedaan

Communicatie is essentieel, maar in deze fase niet altijd vanzelfsprekend. Je denkt misschien: "Ik wil praten, maar waar haal ik de tijd of energie vandaan?" Toch maakt juist het blijven delen van wat je voelt en nodig hebt, het verschil. Niet alles hoeft opgelost te worden; soms is het genoeg om te zeggen: “Ik voel me vandaag overweldigd.” Of: “Ik mis je.”

Ook de kleine momenten kunnen helpen om weer even tot elkaar te komen. Samen een kop koffie drinken terwijl de baby slaapt, een hand op iemands schouder tijdens het koken – het zijn gebaren die kunnen laten zien: ik zie jou nog steeds, ook als partner. Juist in de chaos is het belangrijk om de mens achter de ouderrol te blijven zien. De Tools van het Childbirthnetwork.nl kunnen helpen bij praten over dit onderwerp.

Ondersteuning zoeken is geen zwakte

In deze fase is het extra belangrijk om te erkennen dat je het niet allemaal alleen hoeft te doen. Je hoeft het niet perfect te doen. Andere ouders herkennen vaak precies wat jij doormaakt – het kan enorm opluchten om ervaringen te delen, of gewoon even samen te mopperen over het slaapgebrek. En als je het gevoel hebt dat jullie steeds meer botsen of uit elkaar groeien, weet dan dat hulp zoeken bij een professional heel normaal is. Soms is een aantal gesprekken met een oudercoach of relatietherapeut precies wat nodig is om elkaar weer te vinden. Er zijn ook super veel goede en leuke boeken over dit onderwerp te lezen!

Jezelf én elkaar blijven zien

Het is belangrijk  om mild te blijven – voor jezelf, en voor elkaar. Niemand wordt meteen een ‘perfecte’ ouder. Jullie doen je best, en dat is vaak al meer dan genoeg. Het helpt om elkaars inspanningen te blijven waarderen, al is het maar een simpele “dank je dat jij de nachtshift deed.” Gun elkaar ook ruimte om even op te laden: een partner die zichzelf goed voelt, heeft meer te geven – aan de baby én aan de ander.

Wat is ‘emotional labour’?

De term emotional labour verwijst naar al het onzichtbare werk dat nodig is om een gezin draaiende te houden. Niet alleen het doen van taken – zoals luiers verschonen of boodschappen doen – maar ook het denken aan wat er moet gebeuren. Wie maakt het volgende consultatiebureau-afspraak? Wat eten we vanavond? Wie regelt een cadeautje voor het verjaardagsfeestje? Vaak ligt dat mentale organiseren nu nog steeds vooral bij moeders. Bij ouders van hetzelfde geslacht is de verdeling vaak gelijkwaardiger. Wat jullie situatie ook is: bespreek hoe je de onzichtbare taken verdeelt. En check een paar keer per jaar of het nog goed voelt – voor jullie allebei.

Waarom dit zo’n uitdaging is

Een ongelijke verdeling van deze mentale en emotionele arbeid kan leiden tot irritatie, vermoeidheid of het gevoel dat je er “alleen voor staat”. Dat kan de relatie belasten, juist in een periode waarin je elkaar hard nodig hebt. Belangrijk om te weten: dit gaat niet over onwil, maar over bewustwording. Vaak doen partners niet minder uit gemakzucht, maar omdat ze niet zien hoeveel onzichtbaar werk er eigenlijk is.

Werk buitenshuis vs thuis bij de kinderen?

Van de vrouwen die in 2017 hun eerste kind kregen, stopte 10% met werken en ging 28% minder uren werken. Bij mannen was dat slechts 8%. De cijfers zeggen veel, maar vertellen niet jullie verhaal. Daarom is het belangrijk om vooraf samen stil te staan bij de vraag: hoe willen wij het doen?

• Willen we opvang – en zo ja, hoeveel dagen per week?
• Hoeveel dagen willen we zelf bij ons kind zijn – wat past bij jou, wat past bij het kind?
• Wat zijn de gevolgen als één van ons minder gaat werken? Niet alleen financieel, maar ook qua werkplezier, carrièremogelijkheden en betrokkenheid thuis.

Veel keuzes lijken logisch vooraf, maar pas als je baby er is weet je echt hoe het voelt. Misschien vind je het zwaarder dan gedacht – of juist leuker. Misschien blijkt je werk minder flexibel dan beloofd. Of willen opa’s en oma’s opeens toch graag oppassen. Dit soort afwegingen veranderen door de tijd heen – en per kind. Plan daarom regelmatig een ‘check-in’: hoe voelt de balans nu? Willen we zo doorgaan, of is het tijd om iets aan te passen?

Hoe kom je tot een gelijkwaardige verdeling?

Er is geen perfecte formule, maar er zijn wel manieren om de balans te verbeteren:

• Praat er open over. Benoem niet alleen de zichtbare taken, maar ook de mentale belasting. Wie onthoudt afspraken, wie houdt de voorraad in de gaten?
• Maak het concreet. Zet eens op papier wat jullie allebei doen. Vaak wordt dan pas zichtbaar hoeveel kleine dingen er bij één van jullie liggen.
• Deel verantwoordelijkheid, niet alleen uitvoering. “Zeg maar wat ik kan doen” klinkt lief, maar houdt de planning bij één persoon. Laat ook de ander verantwoordelijk zijn voor het plannen en uitvoeren van een taak.
• Wees mild voor elkaar. Ouderschap is een leerproces. Soms lukt het even niet; dat is normaal. Zoek naar samenwerking in plaats van schuld.
• Maak ruimte voor rust en herstel. Beide ouders hebben recht op tijd voor zichzelf. Dat is geen luxe, maar een noodzaak om goed te kunnen zorgen.
• Wie is de eerste contact persoon? Bij de crèche/ opvang / consultatiebureau of naschoolse opvang moet je contact gegevens invoeren. Je vult daar de gegevens in van beide ouders, maar eerste persoon op de lijst wordt gebeld als een kind ziek is of in geval van vragen. Ook zal deze persoon de nieuwsbrieven ontvangen, en reminders van belangrijke dagen. Bespreek samen wie je als eerste persoon invult, en verdeel dit misschien zodat niet 1 ouder alle communicatie moet doen. 

Een gezamenlijke groei

Een baby krijgen verandert niet alleen je leven, maar ook je relatie. Door bewust te praten over verdeling, verwachtingen en waardering, groeit niet alleen de zorg voor jullie kind, maar ook jullie band als partners. Gelijkwaardigheid begint met kleine, eerlijke gesprekken – en de bereidheid om samen te blijven leren.

Opvoeden is niet altijd makkelijk – en dat is oké

Iedere ouder loopt weleens vast. Misschien twijfel je aan jezelf, heb je zorgen over het gedrag van je kind of bots je met je partner over de aanpak. Dat is helemaal niet gek – het hoort erbij. Ook bij die buren of vrienden bij wie het allemaal zo soepel lijkt te gaan, is het soms gewoon even zoeken.

Weet dat je er niet alleen voor staat. Het consultatiebureau is er niet alleen voor vaccinaties en groei-curves, maar juist ook om mee te denken over opvoedvragen. Zij zijn je eerste aanspreekpunt. Vind je die stap lastig? Dan kun je ook altijd terecht bij je huisarts.

Liever zelf even kijken wat er mogelijk is? Op de website van Jeugd Preventie Amsterdam vind je allerlei vormen van ondersteuning. Denk aan opvoedcursussen, individuele begeleiding of praktische tips voor thuis. Alles met als doel: jullie helpen om met meer vertrouwen ouder te zijn.

Nuttige websites zijn: 

• www.childbirthnetwork.nl - ouderschap
• www.childbirthnetwork.nl - Hoe jonge vaders veerkracht opbouwen
• Jeugd preventie Amsterdam - Het aanbod van aanvullende opgroei- en opvoedondersteuning. 

Kijk ook bij onze boekentips over ouderschap! Onze favoriet is: In voor en tegenspoed (maar alleen als jij de afwas doet)!